Bij een bestaande woning zal de hypotheekinstelling eisen dat de waarde van de woning bepaald wordt in een officieel taxatierapport dat door een onafhankelijke taxateur uitgebracht dient te worden. In een taxatierapport zal de taxateur 2 waarden bepalen: de vrije verkoopwaarde en de executiewaarde.
Dit is de waarde van de woning indien de woning onder normale omstandigheden verkocht wordt. Vaak wordt aan deze waarde de bepaling "vrij van huur en gebruik" toegevoegd. Dit houdt in dat de woning bij verkoop niet wordt verhuurd aan en bewoond door een ander.
De executiewaarde is de geschatte waarde van de woning indien de woning gedwongen moet worden verkocht. De executiewaarde wordt ook altijd apart vermeld in een taxatierapport. Meestal ligt de executiewaarde tussen de 85% en 90% van de vrije verkoop waarde. Bij de meeste hypotheekinstellingen geldt dat de maximale hypotheek 125% van de executiewaarde is. Een aantal hypotheekinstellingen gaat bij de maximale hypotheekberekening tot 130% van de executiewaarde.
Bij hypotheken met NHG geldt dat de maximale hypotheek 112% van de koopsom van de woning bedraagt. Hierbij mag u de eventuele verbouwingskosten bij de koopsom optellen.